Kính thưa quý đồng hương, độc giả của Tuần San Người Việt Dallas,

Số báo vừa qua, Charlie đã đưa tin về hai thay đổi lớn: viên chức Sở Di-trú Hoa Kỳ (USCIS) được quyền bác đơn mà không cần gởi Thư yêu cầu bổ sung bằng chứng (RFE) từ ngày 5 tháng 8 năm 2026, và khung Gánh nặng Xã-Hội (Public Charge) đã có hiệu lực đối với hồ sơ Thẻ xanh nộp từ ngày 18 tháng 9 năm 2026 vừa qua. Việc nhận một số trợ cấp xét theo thu nhập có thể bị đem ra xem xét khi xin thẻ thường trú, chứ không còn bị giới hạn trong vài chương trình trợ cấp như trước.

Kỳ 2 này Charlie xin làm rõ hơn về những thay đổi này nhằm tránh các diễn giải sai lệch hoặc thông tin mập mờ khiến các gia đình sợ hãi hoang mang. Có người đồn lãnh thẻ thức ăn thì hết đường thi quốc tịch, kẻ thì khuyên phải cắt Medicaid của con cái cho khỏi hại hồ sơ cha mẹ, nhiều kênh mạng còn nói không được về Việt Nam, và người đứng bảo lãnh sẽ bị kiện v..v. Đọc qua các thông tin trên, chắc hẳn quý vị sẽ cảm thấy sự việc ảnh hưởng trực tiếp nhiều gia đình người Việt hiện nay. Vậy thì trong số này, Charlie xin giải thích việc nhận trợ cấp thì ảnh hưởng ra sao lúc đi thi quốc tịch Mỹ (đơn N-400) và trách nhiệm của người bảo trợ tài chánh (đơn I-864) khi người được bảo lãnh đi xin trợ cấp xã hội.

Như đa số quý vị đã biết, người có Thẻ xanh ở Hoa Kỳ nộp mẫu đơn N-400 để thi quốc tịch phải có quá trình cư trú liên tục, biết giao tiếp tiếng Anh và có kiến thức công dân theo luật, cùng tư cách đạo đức tốt. Vì vậy yêu cầu tư cách đạo đức tốt thường bị hiểu lầm là liên quan đến gánh nặng xã hội. Tuy nhiên đây là cách hiểu sai.

Gánh nặng Xã-Hội là căn cứ dùng khi xét người đang xin Thẻ xanh, nghĩa là áp dụng cho thủ tục chuyển diện tại Hoa Kỳ hoặc bảo lãnh định cư tại lãnh sự. Luật ấy không áp dụng cho những người nộp đơn N-400 để thi quốc tịch. Vì vậy, những người đã có thẻ xanh đủ năm, đủ điều kiện cư trú và tư cách đạo đức, vẫn thi quốc tịch bình thường; bởi vì việc gia đình từng lãnh phiếu mua thức ăn (SNAP) hay nhận bảo hiểm Medicaid đúng luật sẽ chưa bị xét vào thời điểm này. Gánh nặng xã hội được xác định rõ ở điều luật rằng: Các viên chức di trú không chấp nhận cho nhập cảnh và không cấp Thẻ xanh nếu xét thấy người xin thường trú đã từng hoặc có khả năng trở thành gánh nặng xã hội.

Cụ thể, thủ tục xét duyệt đơn N400 và quá trình thi quốc tịch không có bài kiểm tra gánh nặng xã hội. Vì vậy người từng nhận trợ cấp khi còn là thường trú nhân, nếu nhận đúng luật, không vì thế mà mất quyền thi quốc tịch. Điều mà viên chức sở di trú thật sự nhìn tới và muốn biết là lời khai trên đơn xin quốc tịch có khớp với đời sống thực tế hay không. Nếu quý vị giấu quá khứ phạm tội, giấu những ngày tháng về Việt Nam dài ngày hơn luật định, cố tình khai sai địa chỉ cư trú, cố tình để nợ thuế mà không giải thích được lý do, hoặc khai gian trên các hồ sơ xin nhập tịch trước — những việc ấy bị xếp vào nhóm tư cách đạo đức và thời gian cư trú.

Vấn đề nhầm lẫn thứ hai là về người bảo trợ tài chánh khi bảo lãnh người thân. Giấy bảo trợ tài chánh I-864 được xem là hợp đồng giữa người bảo lãnh ký với chính phủ Hoa Kỳ theo Điều 213A khi bảo lãnh người thân vào Hoa Kỳ và xin Thẻ xanh. Chính vì vậy, đơn I-864 không phải xác nhận cho có rồi người thân qua đây là xem như xong việc. Người bảo trợ sẽ phải nâng đỡ người được bảo lãnh, sao cho mức sống của họ không thấp hơn 125% chuẩn Nghèo Liên bang. Số liệu từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, với 48 tiểu bang kể cả Texas, đại khái như sau: Ước tính từ hơn 27 ngàn đô la mỗi năm cho 2 người, gia đình ba người cần khoảng 35 ngàn đô. Cứ mỗi người thêm cộng thêm khoản 7.100 đô. Hộ gia đình không chỉ là hai vợ chồng mà tính cả người bảo trợ, người được bảo lãnh, những người phụ thuộc trên tờ khai thuế, và những người khác mà đang được bảo trợ bằng đơn I-864 còn hiệu lực. Nhiều nhà đếm thiếu chỗ này nên tưởng thu nhập đã đủ, cho đến khi phát hiện thì không kịp nữa. Cam kết bảo trợ tài chánh này không tự chấm dứt khi xảy ra sự ly hôn giữa cặp đôi được bảo lãnh, hoặc khi người được bảo lãnh đã đi làm có nhiều tiền. Hơn hết, người bảo trợ tài chánh cũng không tự rút lại cam kết bảo trợ của mình được. Cần phải nói thêm rằng, những ai đứng ra làm đồng bảo trợ (joint sponsor) cũng phải chịu trách nhiệm liên đới; chính phủ có thể yêu cầu bất kỳ người bảo trợ nào phải chịu trách nhiệm với cuộc sống của người được bảo lãnh.

Người được bảo lãnh có xin trợ cấp được không? Xin tới bao giờ? Và có liên lụy người bảo trợ tài chánh không?

Người được bảo lãnh sẽ phải chịu quy định hạn chế năm năm đầu sau khi có Thẻ xanh (five-year bar). Theo đó, thường trú nhân diện bảo lãnh gia đình bị hạn chế các phúc lợi xã hội như phiếu thực phẩm, tiền mặt (TANF), Medicaid không cấp cứu, CHIP và SSI (Đạo luật phúc lợi năm 1996). Tuy nhiên những người này vẫn có thể nhận các phúc lợi như Medicaid cấp cứu, chích ngừa, bữa ăn trong nhà trường và WIC cho mẹ bầu. Một điểm đáng chú ý là nếu quý vị mang thai và sinh con tại Hoa Kỳ, thì Medicaid, WIC và CHIP được xin theo tư cách của đứa bé đã là công dân Mỹ chứ không phải theo tư cách của cha mẹ còn Thẻ xanh. Vì vậy, các gia đình đang thuộc trường hợp này không nên cắt bảo hiểm và phúc lợi của con mình vì một tin đồn trên mạng. Trường hợp các con mang Thẻ xanh như ba mẹ thì khác. Khi xin Medicaid cho những trẻ nhỏ ấy, chính quyền sẽ đòi thông tin người đã ký I-864 và cộng thu nhập người ấy vào hồ sơ xét duyệt.

Sau khi hết năm năm đầu tiên, nếu người được bảo lãnh xin phúc lợi xã hội, sở y-tế và dịch-vụ Nhân-Sinh (HHS) thường cộng thêm thu nhập và tài sản của người bảo trợ vào quá trình xét duyệt. Cách tính đó làm nhiều người thu nhập thấp vẫn bị vượt chuẩn nghèo nên không đủ điều kiện nhận trợ cấp. Việc cộng thu nhập nói trên nhìn chung sẽ kéo dài tới khi người được bảo lãnh nhập tịch, hoặc có đủ bốn mươi tín chỉ Social Security (10 năm). Một vài ngoại lệ hẹp như cựu chiến binh hay một số trường hợp bạo hành gia đình phải do luật sư xem từng hồ sơ.

Nghĩa vụ bảo trợ tài chánh thật sự chấm dứt khi người được bảo lãnh nhập tịch, hoặc đi làm đủ bốn mươi tín chỉ Social Security (10 năm), hoặc khi người được bảo lãnh đã rời Hoa Kỳ vĩnh viễn và từ bỏ thường trú, hoặc qua đời. Trong thời gian cam kết bảo trợ tài chánh còn hiệu lực, nếu người được bảo lãnh nhận những trợ cấp, chính phủ được quyền gởi thư đòi người bảo trợ hoàn tiền. Trên thực tế, chính quyền không đi đòi nợ từng nhà mỗi tháng, nhưng sẽ truy cứu tùy theo từng trường hợp cụ thể.

Như vậy để trả lời cho câu hỏi trên, quý vị cần phải nắm rõ 2 yếu tố bao gồm: (1) Thời điểm xin phúc lợi xã hội; Và (2) thời điểm nghĩa vụ tài chánh chấm dứt.

Con đường tốt nhất Charlie thấy ở nhiều gia đình làm đúng luật là thế này. Người mới qua đi làm, đóng thuế, tích điểm An sinh xã hội. Gia đình nào có con đã sinh tại Mỹ và có quốc tịch Mỹ thì hãy giữ bảo hiểm và quyền lợi của con. Người đã đủ năm thì nên thi quốc tịch.

Bài viết này chỉ giúp quý đồng hương hiểu đúng luật pháp. Từng hoàn cảnh mỗi người một khác nhau, nên quý vị cần lấy ý kiến từ luật sư để có thông tin chính xác.

Nếu Quý vị có thắc mắc xin gởi thư về tòa soạn hoặc email cho [email protected]. Charlie rất vui nhận phản hồi từ quý vị.

Thân chúc quý đồng hương bình an và vững vàng trên đường định cư tại Hoa Kỳ.

Charlie Nhan Tran, MBA

Nguồn kiểm chứng

USCIS, hướng dẫn Public Charge PA-2026-09, hiệu lực 18/09/2026: https://www.uscis.gov/newsroom/alerts/uscis-issues-guidance-on-making-public-charge-inadmissibility-determination

NILC, Public Charge không áp vào người có Thẻ xanh đi thi quốc tịch: https://www.nilc.org/resources/public-charge-frequently-asked-questions-for-immigration-advocates/

NILC, người được bảo lãnh và trợ cấp: https://www.nilc.org/resources/sponsored-immigrants-and-benefits/

Quy định thu nhập tối thiểu theo hộ gia đình: https://www.uscis.gov/i-864p