Kính thưa quý đồng hương, độc giả Tuần San Người Việt Dallas,

Ở các số báo trước, Charlie đã cùng quý vị tìm hiểu về những thay đổi trong chính sách di trú, một số chương trình phúc lợi xã hội đối với di dân và người bảo lãnh. Đã sang tháng Mười, có hai chuyện rất gần gởi với đời sống của mỗi gia đình mà chúng ta cần lưu tâm là bảo hiểm y tế và cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 tháng 11 năm 2026 sắp tới.

Trong bài viết này, Charlie tôi muốn bắt đầu bằng câu chuyện bảo hiểm y tế, vì đây là vấn đề thiết thực đối với mỗi gia đình. Sau đó, chúng ta sẽ bàn đến một câu hỏi rộng hơn: những chính sách về y tế đã được quyết định như thế nào, và vì sao lá phiếu của mỗi người lại có liên hệ đến những chính sách ấy.

Đầu tiên, tại sao mỗi năm chúng ta nên xem lại gói bảo hiểm y tế?

Nhiều người có thói quen: “mọi năm nhà tôi dùng gói bảo hiểm này thấy cũng được nên năm nay cứ giữ nguyên như vậy là xong.”

Thật ra, sự việc không đơn giản như vậy. Bảo hiểm y tế không nên là món hàng mua một lần rồi để đó mặc nhiên trong nhiều năm. Như vậy, gói bảo hiểm có thể thay đổi như thế nào?

Khi so sánh các gói bảo hiểm với nhau, nhiều người chỉ nhìn vào ‘premium’, tức là số tiền phải đóng mỗi tháng. Nhưng premium chỉ là một phần của bức tranh lớn. Một chương trình bảo hiểm có tiền đóng hàng tháng thấp, đôi khi lại có các chi phí trả trước khi khám khá cao. Ngược lại, một chương trình có tiền đóng hàng tháng cao hơn có thể đem lại nhiều quyền lợi phù hợp hơn với người thường xuyên cần chăm sóc y tế. Ngoài ra, ở Hoa Kỳ, các hãng bảo hiểm thường sở hữu cổ phần trong các công ty dược và các cơ sở Y-Tế hay nhà thương. Đây chính là cách các tổ chức này kết hợp với nhau tạo thành một mạng lưới y tế (in-network) trọn gói từ nhà thương, nhà thuốc, cho đến bác sỹ. Vì vậy, hàng năm khi các hãng bảo hiểm tái cơ cấu lại danh mục đầu tư, các gói bảo hiểm có thể thay đổi:

• Danh sách bác sỹ và nhà thương trong mạng lưới bảo hiểm,
• Danh sách thuốc được bảo hiểm thanh toán;
• Mức khấu trừ trước khi được bảo hiểm chi trả;
• Mức phí đồng chi trả hoặc đồng bảo hiểm,
• Mức tiền tối đa phải tự trả trong một năm trước khi hãng thanh toán phần còn lại; Và những quyền lợi khác.

Có người thắc mắc: Chọn gói bảo hiểm nào là phù hợp nhất? Đối với bảo hiểm y tế tại Hoa Kỳ, có thể bắt đầu bằng một cách phân chia đơn giản: Người dưới 65 tuổi và những Người từ 65 tuổi trở lên.

Đối với người dưới 65 tuổi, nếu đang đi làm, nhiều người có thể được sở làm cung cấp gói bảo hiểm y tế cho bản thân và gia đình. Nếu sở làm không cung cấp bảo hiểm, hoặc gia đình không có chương trình bảo hiểm thích hợp qua công việc, nhiều người có thể mua bảo hiểm trên một chợ tên là Health Insurance Marketplace, thường được biết đến qua trang mạng Healthcare.gov, theo cách nó được quy định trong Affordable Care Act (ACA) – Đạo luật Chăm sóc Giá phải chăng, hoặc nôm na là Obamacare. Đối với chương trình này, điều quan trọng không phải tìm một kế hoạch bảo hiểm có phí hàng tháng thật thấp, mà phải xem kỹ toàn bộ chi phí và quyền lợi.

Quý vị cũng có thể tự tìm hiểu hoặc nhờ một đại lý bảo hiểm được cấp phép giải thích cho những chương trình mà mình đủ điều kiện tham gia.

Đối với những người từ 65 tuổi trở lên, đây là lúc quý vị chuyển sang Medicare.

Medicare có nhiều phần và nhiều cách thức tham gia khác nhau. Vì vậy, nếu quý vị hoặc người trong gia đình đã đến tuổi, đủ điều kiện tham gia Medicare, quý vị phải hiểu những khái niệm căn bản trước khi đăng ký một gói bảo hiểm nào. Có ba khái niệm mà quý vị cần hiểu như sau:

Thứ nhất, Medicare Original: bao gồm những phần chính như:

• Part A chi trả cho nhà thương và một số dịch vụ chăm sóc sức khỏe nhất định.
• Part B chi trả cho bác sỹ, dụng cụ y khoa và một số xét nghiệm, điều trị.
• Part D chi trả cho các loại thuốc theo toa.

Nhiều người không để ý rằng Medicare Original không chi trả cho mọi chi phí y tế, bệnh nhân vẫn phải trả một số tiền khá lớn nếu nhận được một hoá đơn điều trị khổng lồ.

Vì vậy, một số người tìm đến một loại bảo hiểm thứ hai, tên là Medigap.

Medigap là bảo hiểm bổ sung dành cho người sử dụng Medicare Original. Mục đích của Medigap là giúp chi trả một khoản tiền mà Medicare Original không thanh toán, tùy theo chương trình mà quý vị chọn. Nói một cách đơn giản: Medicare Original là nền tảng; Medigap được dùng để bổ sung một phần chi phí còn lại, và người được bảo hiểm vẫn có thể sử dụng các quyền lợi chăm sóc y tế tối đa của Medicare.

Thứ ba, một lựa chọn khác bên cạnh MediGap là Medicare Advantage, còn gọi là Part C.

Đây là chương trình do các công ty bảo hiểm tư nhân cung cấp cho những người đủ điều kiện Medicare. Tùy từng gói bảo hiểm mà người tham gia có thể phải ở cùng một mạng lưới bác sỹ và nhà thương nhất định, với những điều kiện và quyền lợi riêng.

Điểm quan trọng là Medicare Advantage và Medicare Original không phải là hai tên gọi khác nhau của cùng một chương trình, mà là những cách thức khác nhau để người thụ hưởng nhận được quyền lợi bảo hiểm sức khỏe.

Nói tóm lại, trước khi chọn một chương trình bảo hiểm y tế, quý vị cần phải biết rõ về tình hình sức khoẻ của bản thân, cũng như nhu cầu khám chữa bệnh sắp tới như thế nào. Những câu hỏi căn bản quý vị có thể tự đặt ra để tham khảo với người agent bảo hiểm của quý vị như:

• Bác sỹ, nhà thương hay phòng khám của tôi hay đi khám có nhận gói bảo hiểm sắp tham gia hay không;
• Có cần xin bác sỹ gia đình giới thiệu đến gặp bác sỹ chuyên khoa hay không;
• Thuốc tôi đang sử dụng được bảo hiểm thanh toán như thế nào;
• Các chi phí tôi phải chi ra trong năm bao gồm những gì?
• Và trong trường hợp bệnh nặng, tôi có thể phải tự trả tối đa bao nhiêu một năm cho chi phí chữa bệnh.

Không có một chương trình bảo hiểm duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Điều quan trọng là mọi người cần phải hiểu rõ nhu cầu, nhận ra sự khác biệt giữa các gói bảo hiểm và đảm bảo quyền lợi của mình trước khi quyết định tham gia.

Đến đây, chúng ta có thể đặt một câu hỏi rộng hơn. Tại sao những thay đổi về bảo hiểm lại liên quan đến chính trị?

Bởi vì Medicare, Marketplace, trợ cấp bảo hiểm, giá thuốc, cách chính phủ sử dụng ngân sách cho trợ cấp y tế và nhiều vấn đề khác đều chịu ảnh hưởng bởi luật pháp và những quyết định của Quốc hội cùng chính quyền liên bang.

Theo tài liệu được công bố vào tháng Giêng năm 2026, Tòa Bạch Ốc đã kêu gọi Quốc hội thông qua một chương trình được gọi là Great Healthcare Plan, với những đề nghị liên quan đến minh bạch giá thuốc, trợ cấp bảo hiểm và việc người dân có thêm quyền lựa chọn trong việc sử dụng các chương trình y tế. Tuy nhiên, theo thông tin được công bố, đến cuối tháng 9 năm 2026, đây vẫn là một lời đề nghị chờ Quốc hội xem xét, chứ chưa phải là một đạo luật đã có hiệu lực. Chính vì vậy, mà kết quả của cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 tháng 11 sắp tới đây sẽ có thể tạo ra những ảnh hưởng to lớn đối với chính kế hoạch bảo hiểm và tài chính của quý vị trong nhiều năm sắp tới.

Ngày 3 tháng 11 năm 2026, cử tri Hoa Kỳ sẽ tham gia cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ để bầu lại toàn thể Hạ Viện liên bang, một phần Thượng Viện, cùng nhiều chức vụ và vị trí lập pháp tại các tiểu bang. Tại Texas, cuộc bầu cử còn bao gồm chức vụ Thống Đốc và nhiều chức vụ lập pháp của tiểu bang.

Những người được bầu sẽ có vai trò trong việc quyết định hoặc ảnh hưởng đến những chính sách có thể liên quan đến Medicare, Medicaid, Marketplace, giá thuốc, bảo hiểm y tế và ngân sách chính phủ.

Vì vậy, khi xem xét một ứng cử viên, thay vì chỉ nghe những khẩu hiệu thật hay, cử tri có thể tự hỏi thêm:

• Ứng cử viên ấy đang đề nghị thay đổi điều gì?
• Đề nghị ấy có nằm trong thẩm quyền của chức vụ mà họ đang tranh cử hay không?
• Chính sách ấy sẽ tốn bao nhiêu tiền và tiền sẽ lấy từ đâu?
• Ai sẽ được hưởng lợi?
• Ai sẽ phải chịu thêm chi phí?
• Ứng viên đã có kế hoạch cụ thể hay chỉ hô hào một khẩu hiệu?

Đó là những câu hỏi mà mỗi cử tri có quyền tự mình tìm hiểu và quyết định. Ký ức chạy nạn Cộng Sản khiến chúng ta nhận ra ngay ai đó cố bán thiên đường xã hội chủ nghĩa cho người dân bằng lời hứa “bữa trưa miễn phí cho mọi người”. Chúng ta sẽ không bị những viên thuốc độc bọc đường ấy biến vùng đất tự do này thành một chế độ xã hội chủ nghĩa dưới tên khác

Trong một xã hội tự do, người dân có quyền bất đồng với nhau về chính sách. Những khác biệt đó trở thành một phần bình thường của đời sống chính trị Hoa Kỳ.

Đó cũng là lý do Charlie viết chuyên mục tuần này, mục đích không phải nói quý vị phải mua một chương trình bảo hiểm nào, cũng không phải đề nghị quý vị phải bỏ phiếu cho một ứng cử viên nào. Mục đích cuối cùng là cung cấp những thông tin căn bản để mỗi gia đình có thể tự tìm hiểu bảo vệ quyền lợi của mình, đặt đúng câu hỏi và tự mình đưa ra quyết định sau cùng.

Nếu quý vị còn câu hỏi về bảo hiểm, hoặc những vấn đề được trình bày trong bài, xin gởi về tòa soạn hoặc email [email protected].

Thân chúc quý đồng hương bình an, và luôn sáng suốt trong việc lựa chọn bảo hiểm cũng như trong những quyết định quan trọng của đời sống.

Charlie Nhan Tran, MBA

Nguồn tham khảo

Kaiser Family Foundation – thông tin về ACA Marketplace năm 2026.

Medicare.gov

Whitehouse.gov Tòa Bạch Ốc – Fact Sheet về Great Healthcare Plan, ngày 15 tháng 1 năm 2026.